Wymiana domofonu na nowszy model może wydawać się prosta – zdejmujemy stare urządzenie, podłączamy nowe i gotowe. W praktyce właśnie takie założenie jest źródłem wielu problemów, ponieważ podobny wygląd urządzeń, taka sama liczba przewodów, a nawet zbliżone napięcie zasilania nie gwarantują ich wzajemnej kompatybilności.

Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy planowana jest wymiana wideodomofonu, dodanie obsługi z telefonu albo zachowanie istniejącego panelu przy furtce. Wówczas trzeba sprawdzić nie tylko przewody, lecz również sposób komunikacji urządzeń, zasilanie, sterowanie elektrozaczepem i bramą oraz zgodność poszczególnych elementów systemu.

W tym poradniku pokażemy krok po kroku, co zweryfikować, aby wymiana domofonu nie zakończyła się zakupem urządzenia, którego nie da się podłączyć do obecnego systemu.

Dlaczego podobny wygląd niczego nie gwarantuje?

Podczas wymiany domofonu lub wideodomofonu łatwo kierować się wyglądem urządzenia. Jeśli nowy monitor ma podobne zaciski, taki sam ekran albo zbliżoną konstrukcję do starego modelu, może wydawać się, że wystarczy przełożyć przewody i system będzie działał. W praktyce podobieństwo wizualne nie mówi jednak nic o sposobie komunikacji pomiędzy urządzeniami.

Domofony i wideodomofony mogą wykorzystywać różne rozwiązania transmisji sygnału, sposoby adresowania, napięcia oraz protokoły komunikacyjne. Co więcej, nawet dwa urządzenia tego samego producenta nie zawsze należą do tego samego systemu i nie muszą ze sobą współpracować.

Producenci często oferują kilka niezależnych rodzin urządzeń. Przykładowo, w jednej ofercie mogą znajdować się systemy analogowe, cyfrowe 2-żyłowe oraz IP, a monitory przeznaczone do jednej serii mogą nie współpracować z panelami należącymi do innej.

Z tego względu przed zakupem warto ustalić:

  • producenta obecnego systemu,
  • dokładny model monitora lub unifonu,
  • model panelu zewnętrznego,
  • oznaczenia znajdujące się na urządzeniach,
  • rodzaj zastosowanego systemu,
  • sposób podłączenia przewodów.

Jeżeli oznaczenia starego urządzenia są niewidoczne od frontu, często można znaleźć je na tylnej części obudowy, płytce elektroniki albo naklejce znamionowej.

Podobnie należy traktować oznaczenia przyłączeniowe. To, że w starym i nowym urządzeniu znajdują się dwa, cztery czy sześć zacisków, nie oznacza jeszcze, że pełnią one te same funkcje.

Przykładowo, przewody mogą odpowiadać za:

  • zasilanie,
  • transmisję audio,
  • transmisję obrazu,
  • komunikację cyfrową,
  • sterowanie elektrozaczepem,
  • dodatkowe funkcje systemu.

W niektórych rozwiązaniach kilka funkcji może być realizowanych za pomocą tej samej pary przewodów podczas, gdy w innych każda z nich wymaga osobnego połączenia. Z tego powodu liczba zacisków nie powinna być traktowana jako potwierdzenie kompatybilności.

Jeśli planujesz wymianę monitora wideodomofonu albo unifonu domofonowego, zacznij od zebrania informacji o istniejących urządzeniach. Pomocne będą zdjęcia panelu przy furtce, starego monitora lub unifonu, zacisków po zdjęciu urządzenia ze ściany oraz tabliczek znamionowych.

Dopiero po ustaleniu, jaki system został zamontowany, można sprawdzić w dokumentacji producenta, jakie urządzenia są przewidziane jako kompatybilne zamienniki.

Najlepiej przygotować cztery podstawowe informacje:

Co sprawdzić?Dlaczego jest to ważne?
Producent i model starego urządzeniaUłatwia identyfikację systemu
Model panelu zewnętrznegoPozwala sprawdzić kompatybilne monitory lub unifony
Oznaczenia zaciskówPomagają określić sposób podłączenia
Dokumentacja systemuPotwierdza zgodność urządzeń

Sam wygląd powinien więc być jednym z ostatnich kryteriów wyboru. Najpierw trzeba potwierdzić zgodność techniczną, a dopiero później zdecydować, który z kompatybilnych modeli najbardziej odpowiada pod względem wyglądu i funkcji.

Ile przewodów ma instalacja?

Liczba przewodów znajdujących się przy starym unifonie lub monitorze jest jedną z pierwszych rzeczy, które warto sprawdzić przed wymianą domofonu. Nie powinna jednak być traktowana jako jedyne kryterium wyboru nowego urządzenia.

W zależności od systemu przewody mogą odpowiadać osobno za zasilanie, rozmowę, wywołanie, obraz czy sterowanie elektrozaczepem albo tworzyć wspólną magistralę, przez którą realizowanych jest kilka funkcji jednocześnie. Z tego względu dwa systemy wykorzystujące taką samą liczbę żył nie muszą być ze sobą kompatybilne. Przykładowo, ACO oferuje cyfrowe systemy domofonowe wykorzystujące instalację 2-żyłową, natomiast kompatybilność unifonów producent określa już dla konkretnych rodzin systemowych takich, jak CDNP, Inspiro czy Familio.

Najlepiej rozpocząć od starego monitora lub unifonu. Po bezpiecznym odłączeniu zasilania można sprawdzić, ile żył jest rzeczywiście podłączonych do urządzenia oraz jakie oznaczenia znajdują się przy zaciskach.

Przed odłączeniem czegokolwiek warto:

  • zrobić wyraźne zdjęcie wszystkich zacisków,
  • zapisać kolejność i kolory podłączonych przewodów,
  • sfotografować oznaczenia przy zaciskach,
  • sprawdzić, czy w przewodzie znajdują się niewykorzystane żyły,
  • odszukać model starego urządzenia i jego instrukcję.

To ostatnie jest szczególnie ważne, ponieważ liczba żył dostępnych w kablu może być większa niż liczba faktycznie wykorzystywanych przez obecny system.

Do monitora prowadzi przewód 8-żyłowy, jednak podłączone są tylko 4 żyły. Nie oznacza to automatycznie, że masz „instalację 8-żyłową” w znaczeniu funkcjonalnym. Pozostałe przewody mogą być jedynie niewykorzystanym zapasem.

Systemy 2-żyłowe są dobrym przykładem tego, dlaczego nie należy wybierać zamiennika wyłącznie na podstawie liczby przewodów.

Przykładowo, ACO określa wybrane rozwiązania jako cyfrowe systemy 2-żyłowe, jednocześnie podając, z którymi liniami produktowymi współpracuje dany unifon.

W praktyce oznacza to, że:

  • 2 żyły + nowy unifon 2-żyłowy ≠ automatyczna kompatybilność.

Trzeba jeszcze ustalić producenta, rodzinę urządzeń oraz sposób komunikacji w danym systemie.

Przy wymianie wideodomofonu nie wystarczy policzyć przewodów dochodzących do monitora. Obraz, audio, zasilanie i sterowanie mogą być przesyłane na różne sposoby w zależności od technologii zastosowanej przez producenta.

Dobrym przykładem są różne rozwiązania dostępne nawet w ramach jednej marki. ACO podaje dla cyfrowego systemu P audio instalację „2 żyłową + zasilanie”, podczas gdy system PV wideo wykorzystuje skrętkę kategorii 5e lub 6.

Z kolei, systemy IP mogą opierać komunikację na infrastrukturze sieciowej.

Przed rozpoczęciem poszukiwania nowego urządzenia przygotuj prostą tabelę:

Co sprawdzić?Co zanotować?
Przewód przy monitorzeliczba wszystkich dostępnych żył
Podłączone przewodyliczba faktycznie wykorzystanych żył
Zaciskiich oznaczenia
Przewody zapasoweczy znajdują się niewykorzystane żyły
Stary monitor / unifonproducent i dokładny model
Panel zewnętrznyproducent i model, jeśli można go ustalić
Dodatkowe urządzeniazasilacz, rozdzielacz, moduły pośrednie

Dopiero zestawienie tych informacji pozwala ocenić, czy istniejące okablowanie można wykorzystać po wymianie urządzeń.

Jeżeli w ścianie znajdują się dwie, cztery albo większa liczba żył, jest to cenna informacja, jednak kolejny krok powinien polegać na ustaleniu, w jaki sposób obecny system się z nimi komunikuje.

Właśnie tutaj pojawia się następne ważne pytanie: czy istniejący domofon jest analogowy, czy cyfrowy? Dwa urządzenia mogą wyglądać niemal identycznie i korzystać z podobnego okablowania, a jednocześnie działać na zupełnie innych zasadach.

Analogowy czy cyfrowy – dlaczego trzeba to sprawdzić?

Przy wymianie domofonu samo policzenie przewodów nie wystarczy. Kolejnym krokiem powinno być ustalenie, w jakim systemie pracuje obecna instalacja, ponieważ domofony analogowe i cyfrowe mogą wyglądać podobnie, a jednocześnie działać na innych zasadach.

Ma to szczególne znaczenie w budynkach wielorodzinnych, gdzie unifon znajdujący się w mieszkaniu jest tylko jednym elementem większego systemu. Nie można więc wybrać dowolnego urządzenia na podstawie wyglądu, liczby zacisków czy informacji, że wykorzystuje ono dwie żyły.

W klasycznych instalacjach analogowych poszczególne funkcje mogą być realizowane za pomocą odpowiednich przewodów instalacji. W zależności od zastosowanego systemu osobne połączenia mogą odpowiadać między innymi za wywołanie, tor rozmów, masę czy sterowanie otwarciem wejścia.

Nie istnieje jednak jedna konfiguracja przewodów wspólna dla każdego domofonu analogowego. Na rynku spotyka się różne rozwiązania, a przed wymianą unifonu należy sprawdzić schemat konkretnego systemu.

Przykładowo, PROEL oferuje analogowy unifon PA-456 przeznaczony do instalacji analogowych 4-, 5- i 6-żyłowych. Producent określa również sposób konfiguracji urządzenia zależnie od rodzaju istniejącej instalacji.

Unifon domofonowy Proel PA-456

W systemach cyfrowych komunikacja może odbywać się poprzez magistralę, natomiast urządzenia abonenckie są identyfikowane zgodnie z rozwiązaniem zastosowanym przez producenta.

Dobrym przykładem są cyfrowe systemy ACO. Producent podaje, że unifon UP910 jest przeznaczony do cyfrowej instalacji 2-żyłowej i współpracuje z systemami CDNP, Inspiro oraz Familio P/PV. Oznacza to, że określenie „cyfrowy, 2-żyłowy” opisuje jedynie część wymagań – nadal trzeba potwierdzić zgodność urządzenia z konkretnym systemem.

Unifon domofonowy Aco UP910

W instalacji cyfrowej może być również konieczne odpowiednie ustawienie lub zaprogramowanie urządzenia abonenckiego. Sposób realizacji tej funkcji zależy już od konkretnego systemu.

Nie zawsze da się to jednoznacznie określić na podstawie samego wyglądu unifonu. Najpewniejszym rozwiązaniem jest identyfikacja urządzeń i sprawdzenie dokumentacji producenta.

W pierwszej kolejności warto ustalić:

  • producenta i model starego unifonu,
  • oznaczenia znajdujące się pod obudową,
  • liczbę oraz oznaczenia wykorzystanych zacisków,
  • model panelu znajdującego się przy wejściu,
  • oznaczenie centrali lub innych elementów systemu, jeśli są dostępne,
  • sposób konfiguracji starego unifonu.

W budynku wielorodzinnym pomocna może być również informacja od administratora, zarządcy lub instalatora odpowiedzialnego za system.

W domu jednorodzinnym wymiana całego zestawu daje większą swobodę, ponieważ można zastąpić zarówno urządzenie wewnętrzne, jak i panel przy wejściu. W budynku wielorodzinnym sytuacja wygląda inaczej – wspólny panel, centrala i magistrala zazwyczaj pozostają bez zmian, natomiast wymieniany jest tylko unifon w mieszkaniu.

Nowe urządzenie musi więc współpracować z istniejącym systemem budynku.

W mieszkaniu znajduje się stary cyfrowy unifon podłączony dwoma przewodami. Użytkownik znajduje w sklepie nowoczesny unifon, który również jest opisany jako cyfrowy i 2-żyłowy. Takie podobieństwo nie potwierdza jeszcze zgodności – urządzenie może być przeznaczone do innej magistrali i nie komunikować się z centralą zamontowaną w budynku.

Co sprawdzić?System analogowySystem cyfrowy
Sposób komunikacjisygnały analogowe zgodnie z rozwiązaniem danego systemukomunikacja cyfrowa zgodnie z magistralą danego systemu
Liczba żyłzależna od rozwiązaniazależna od systemu
Dobór zamiennikazgodność elektryczna i sposób podłączeniazgodność z konkretnym systemem / magistralą
Konfiguracja urządzeniazależna od modelumoże wymagać ustawienia adresu lub programowania
Czy sama liczba żył wystarczy?nienie

W przypadku wideodomofonów podział na „analogowy” i „cyfrowy” również nie powinien być jedyną podstawą wyboru urządzenia. Systemy wideo mogą wykorzystywać własne magistrale 2-przewodowe, połączenia wielożyłowe, skrętkę lub rozwiązania IP, a poszczególne monitory są projektowane do współpracy z określonymi seriami urządzeń.

Jeżeli planowana jest wymiana monitora wideodomofonu, najbezpieczniej sprawdzić w dokumentacji producenta, jakie monitory są kompatybilne z istniejącym panelem oraz pozostałymi elementami systemu.

Po ustaleniu rodzaju systemu pozostaje jeszcze jedna kwestia, która często decyduje o możliwości zastosowania konkretnego urządzenia – sposób jego zasilania.

Sposób zasilania – co trzeba sprawdzić przed wymianą?

Przy wymianie domofonu lub wideodomofonu bardzo łatwo skupić się na przewodach odpowiedzialnych za komunikację, pomijając sposób zasilania urządzeń. Tymczasem właśnie zasilanie może zdecydować o tym, czy nowy monitor, panel zewnętrzny oraz pozostałe elementy systemu będzie można wykorzystać w istniejącej instalacji.

Nie każdy domofon czy wideodomofon jest zasilany w taki sam sposób. W zależności od konstrukcji systemu zasilanie może być doprowadzone z osobnego zasilacza, przekazywane magistralą pomiędzy urządzeniami albo realizowane za pomocą infrastruktury sieciowej, np. PoE w wybranych systemach IP.

Zanim więc kupisz nowe urządzenie, trzeba ustalić nie tylko „ile przewodów mam w ścianie?”, lecz również „skąd poszczególne elementy otrzymują zasilanie?”.

Informacja, że dwa urządzenia pracują np. przy napięciu 12V lub 15V, nie oznacza jeszcze, że można stosować je zamiennie.

Przy zasilaniu należy sprawdzić między innymi:

  • wymagane napięcie,
  • rodzaj napięcia – AC lub DC,
  • wymagany prąd lub moc zasilacza,
  • miejsce podłączenia zasilacza,
  • sposób zasilania poszczególnych elementów,
  • wymagania producenta dotyczące konkretnego systemu.

Dopiero zestawienie tych parametrów pozwala ocenić, czy istniejący zasilacz może pozostać po wymianie urządzenia.

W niektórych systemach zasilacz znajduje się w rozdzielnicy lub innym miejscu instalacji i zasila urządzenia poprzez odpowiednio przygotowane przewody.

Dobrym przykładem jest zestaw domofonowy Aco FAM-P-2NPZSACC NT z dwoma unifonami UP800 G2. W zestawie znajduje się osobny zasilacz montowany na szynie DIN o parametrach 15V / 30W / 2A. Pokazuje to, że podczas wymiany elementów takiego systemu trzeba uwzględnić również zasilacz będący częścią całej instalacji.

Zestaw domofonowy Aco FAM-P-2NPZSACC z 2 unifonami UP800 i zasilaczem DIN 15V

Jeżeli więc wymieniasz tylko unifon, nie oznacza to automatycznie konieczności wymiany zasilacza. Nowe urządzenie musi być jednak przeznaczone do współpracy z istniejącym systemem.

W zależności od systemu monitor może mieć własny zasilacz albo otrzymywać zasilanie w inny sposób przewidziany przez producenta.

Co więcej, sposób zasilania monitora i panelu zewnętrznego nie zawsze jest identyczny. Z tego względu przy wymianie wideodomofonu warto sprawdzić schemat całej instalacji, a nie wyłącznie przewody znajdujące się za monitorem.

Przykładowo, w naszej ofercie znajdują się zarówno klasyczne systemy domofonowe i wideodomofonowe, jak również zestawy wideodomofonowe IP oraz przełączniki PoE przeznaczone do określonych instalacji IP.

W systemach wykorzystujących PoE dane oraz zasilanie mogą być przesyłane przewodem sieciowym, jednak również tutaj nie należy zakładać uniwersalnej kompatybilności. Trzeba sprawdzić wymagania konkretnego urządzenia i całego systemu.

Przy wymianie monitora wideodomofonu warto sprawdzić, czy do urządzenia dochodzi:

  • przewód komunikacyjny z panelu,
  • osobny przewód zasilający,
  • zewnętrzny zasilacz podłączony do gniazdka,
  • przewód sieciowy,
  • dodatkowe przewody do sterowania furtką lub bramą.

Dzięki temu można znacznie łatwiej ustalić, jak wykonana jest obecna instalacja.

Podczas modernizacji naturalne jest założenie, że skoro istniejący zasilacz działa, warto wykorzystać go również z nowym urządzeniem. Czasami jest to możliwe, jednak powinno wynikać z dokumentacji i zgodności systemowej, a nie z samego podobieństwa parametrów.

Nowy system może wymagać:

  • innego rodzaju napięcia,
  • większej mocy,
  • dodatkowego zasilacza,
  • zasilania doprowadzonego w inne miejsce,
  • zupełnie innego sposobu dystrybucji zasilania.

Stary wideodomofon posiada zasilacz zamontowany w rozdzielnicy. Użytkownik kupuje nowy monitor i zakłada, że wystarczy podłączyć go do istniejących przewodów. Dopiero podczas montażu okazuje się, że nowy system wymaga innego sposobu zasilania. W takiej sytuacji problemem nie jest liczba żył pomiędzy furtką a domem, lecz infrastruktura zasilająca.

Trzeba również pamiętać, że zasilanie samego domofonu lub wideodomofonu nie musi być tym samym obwodem, który zasila elektrozaczep.

W zależności od rozwiązania elektrozaczep może być:

  • zasilany z odpowiedniego wyjścia systemu,
  • zasilany z osobnego zasilacza,
  • sterowany poprzez przekaźnik,
  • elementem osobnego obwodu sterowanego przez domofon lub wideodomofon.

Właśnie z tego powodu podczas wymiany urządzeń trzeba sprawdzić nie tylko sposób zasilania monitora i panelu, lecz również sposób realizacji otwierania furtki. Do tego zagadnienia wrócimy szerzej w dalszej części poradnika.

Jeżeli masz dostęp do istniejącego zasilacza, zanotuj:

ParametrCo sprawdzić?
Producentkto wyprodukował zasilacz
Modeldokładne oznaczenie urządzenia
Napięcie wyjściowewartość podana w V
Rodzaj napięciaAC czy DC
Maksymalny prąd / mocwartość A lub W
Miejsce montażurozdzielnica, puszka, gniazdko itp.
Co zasilamonitor, panel, magistralę, elektrozaczep

Jeżeli nie jesteś pewien, do czego służy dany zasilacz, nie warto odłączać i przepinać przewodów metodą prób.

Najbezpieczniejsza kolejność wygląda więc następująco:

  1. zidentyfikuj obecny system,
  2. sprawdź sposób komunikacji urządzeń,
  3. ustal sposób ich zasilania,
  4. odczytaj parametry istniejącego zasilacza,
  5. sprawdź wymagania nowego urządzenia,
  6. dopiero wtedy oceń, które elementy starej instalacji mogą pozostać.

W ten sposób wymiana domofonu nie sprowadza się do szukania urządzenia o podobnej liczbie zacisków, lecz do świadomego sprawdzenia kompatybilności całego systemu.

Kompatybilność z panelem zewnętrznym – czy nowy monitor będzie działał ze starą stacją?

Wymiana monitora wideodomofonu bez wymiany panelu przy furtce jest możliwa w wielu instalacjach, jednak pod jednym podstawowym warunkiem – nowe urządzenie musi być przeznaczone do współpracy z istniejącym systemem. Sam fakt, że oba urządzenia pochodzą od tego samego producenta, wykorzystują podobną liczbę przewodów albo mają zbliżone parametry obrazu, nie potwierdza jeszcze ich kompatybilności.

Panel zewnętrzny i monitor komunikują się ze sobą w sposób określony przez producenta danego systemu. Oprócz obrazu i dźwięku przesyłane mogą być również informacje o wywołaniu, sterowaniu furtką, konfiguracji czy dodatkowych funkcjach. Właśnie z tego względu przypadkowe połączenie monitora z inną stacją zewnętrzną może zakończyć się całkowitym brakiem działania albo dostępnością tylko części funkcji.

Dobrym przykładem jest oferta 5TECH. Znajdziemy w niej urządzenia należące do różnych rodzin i wykorzystujące różne sposoby komunikacji.

Przykładowo, stacja zewnętrzna 5TECH 82228 jest urządzeniem dwużyłowym, ale producent przeznaczył ją konkretnie do współpracy z monitorami serii TWIN.

Panel zewnętrzny 5TECH 82228

Jeszcze inaczej wygląda system VERUS, w którym monitor współpracuje ze stacją bramową przy wykorzystaniu minimum czterech żył, natomiast rozwiązania IP z serii Vermis wykorzystują skrętkę Cat. 5/Cat. 6 i infrastrukturę PoE.

Monitor wideodomofonowy IP 5TECH Vermis One PLUS(B) 

To bardzo dobrze pokazuje, dlaczego przy wymianie wideodomofonu trzeba identyfikować konkretną serię, a nie tylko markę urządzenia.

Brak kompatybilności może dotyczyć nie tylko transmisji obrazu. W zależności od systemu problem może obejmować również:

  • wywołanie monitora po naciśnięciu przycisku,
  • transmisję dźwięku,
  • sterowanie elektrozaczepem,
  • sterowanie bramą,
  • obsługę dodatkowych wejść,
  • współpracę z kilkoma monitorami,
  • funkcje interkomu,
  • obsługę kontroli dostępu,
  • dodatkowe funkcje dostępne w ramach konkretnej serii.

Może więc zdarzyć się sytuacja, w której parametry urządzeń wyglądają podobnie, lecz sposób ich komunikacji jest inny.

Panel zewnętrzny 5TECH 82218 ze skrzynką na listy

Panel 82218 opisany jest jako dwużyłowa stacja zewnętrzna przeznaczona do współpracy z monitorami 5TECH z serii TWIN.

Jeżeli więc taki panel jest już zamontowany w słupku lub zintegrowany ze skrzynką na listy, a użytkownik chce wymienić wyłącznie monitor w domu, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie monitorów kompatybilnych z serią TWIN.

Nie należy natomiast wybierać dowolnego monitora 2-żyłowego tylko dlatego, że liczba przewodów się zgadza.

Kolejnym przykładem jest seria monitorów 5TECH VERUS One PLUS. W przypadku zestawu ze stacją 84228C monitor współpracuje ze stacją bramową przez minimum cztery żyły.

Zestaw wideodomofonowy 5TECH z 2 monitorami VERUS One PLUS(B) i stacją 84228C

System może jednocześnie obsługiwać do dwóch stacji bramowych, max. 3 dodatkowe kamery oraz do sześciu monitorów.

Jeżeli więc w domu znajduje się instalacja VERUS, szukając nowego monitora należy sprawdzić urządzenia przewidziane dla tego systemu, a nie po prostu dowolny monitor wielożyłowy.

Najbezpieczniej postępować według prostej kolejności:

  1. Odczytaj dokładny model istniejącego panelu zewnętrznego.
  2. Ustal serię lub rodzinę systemową.
  3. Sprawdź instrukcję lub kartę produktu producenta.
  4. Znajdź listę albo informację o kompatybilnych monitorach.
  5. Sprawdź wymagania dotyczące przewodów i zasilania.
  6. Zweryfikuj funkcje dodatkowe, z których obecnie korzystasz.
  7. Dopiero wtedy wybierz nowy monitor.

Jeżeli model panelu jest nieznany, warto zrobić zdjęcie jego frontu, oznaczeń oraz – jeśli jest to możliwe i bezpieczne – tabliczki znamionowej lub oznaczeń znajdujących się po wewnętrznej stronie urządzenia.

Przy wymianie monitora warto również sprawdzić, jakie funkcje oferuje istniejąca stacja zewnętrzna.

Panel może posiadać między innymi:

  • szyfrator,
  • czytnik RFID,
  • czytnik odcisku palca,
  • sterowanie elektrozaczepem,
  • dodatkowy przekaźnik do bramy,
  • kilka przycisków wywołania.

Nowy monitor powinien zostać dobrany w taki sposób, aby zachować funkcje systemu, z których chcesz nadal korzystać.

Jeżeli panel i monitor są już prawidłowo dopasowane, kolejnym elementem wymagającym sprawdzenia jest elektrozaczep. To właśnie przy jego sterowaniu często pojawiają się problemy podczas wymiany starego wideodomofonu na nowy.

Elektrozaczep i sterowanie furtką – czy po wymianie wszystko będzie działać?

Przy wymianie domofonu lub wideodomofonu łatwo założyć, że skoro dotychczas furtka otwierała się po naciśnięciu przycisku, po zamontowaniu nowego urządzenia będzie działała dokładnie tak samo. Nie zawsze jest to jednak oczywiste, ponieważ poszczególne systemy mogą realizować sterowanie elektrozaczepem na różne sposoby.

Znaczenie ma nie tylko sam elektrozaczep, lecz również jego napięcie i pobór prądu, sposób zasilania oraz rodzaj wyjścia dostępnego w nowym systemie. Przed wymianą warto więc ustalić, jak otwieranie furtki jest realizowane obecnie.

Jeżeli chcesz zachować istniejący elektrozaczep, warto ustalić jego parametry. Najlepiej odczytać oznaczenie modelu i sprawdzić dokumentację producenta.

Znaczenie mają przede wszystkim:

  • napięcie znamionowe,
  • rodzaj zasilania – AC, DC albo AC/DC, jeśli producent dopuszcza oba rodzaje,
  • pobór prądu,
  • sposób działania,
  • ewentualna funkcja pamięci,
  • funkcja blokady,
  • działanie standardowe lub rewersyjne.

Nie zawsze wszystkie informacje da się odczytać bezpośrednio z obudowy, szczególnie jeśli elektrozaczep pracuje w furtce od wielu lat. W takiej sytuacji warto również sprawdzić zasilacz oraz schemat starego systemu.

Najprościej można wyróżnić dwa rozwiązania, z którymi możesz spotkać się podczas modernizacji.

Pierwsze polega na tym, że odpowiednie wyjście systemu zapewnia zasilanie przeznaczone do sterowania elektrozaczepem. W takim przypadku trzeba sprawdzić parametry tego wyjścia oraz wymagania samego elektrozaczepu.

Drugie rozwiązanie wykorzystuje przekaźnik. Wideodomofon nie musi wtedy bezpośrednio zasilać elektrozaczepu, lecz poprzez styki przekaźnika steruje osobnym obwodem zasilania.

Schemat ideowy wygląda wówczas następująco:

  • wideodomofon → przekaźnik → zasilacz elektrozaczepu → elektrozaczep

Takie rozwiązanie pozwala rozdzielić zasilanie systemu wideodomofonowego od obwodu odpowiedzialnego za otwieranie furtki.

Załóżmy, że istniejący elektrozaczep jest przeznaczony do zasilania 12V. Samo znalezienie informacji „12V” przy nowym wideodomofonie nie wystarcza jeszcze do potwierdzenia zgodności.

Trzeba sprawdzić również:

ParametrCo należy zweryfikować?
Napięcieczy odpowiada wymaganiom elektrozaczepu
AC/DCjaki rodzaj napięcia jest wymagany
Pobór prąduile prądu potrzebuje elektrozaczep
Wyjście wideodomofonuczy zasila elektrozaczep, czy tylko nim steruje
Obciążalność wyjściaczy może obsłużyć dane obciążenie
Czas otwarciajak długo realizowane jest sterowanie

Jeżeli elektrozaczep pobiera więcej prądu, niż może dostarczyć wyjście urządzenia, bezpośrednie podłączenie nie będzie właściwym rozwiązaniem. W zależności od systemu może być potrzebny dodatkowy zasilacz lub odpowiedni przekaźnik.

Podczas wymiany warto ustalić, czy obecny elektrozaczep posiada funkcję pamięci.

W takim rozwiązaniu impuls elektryczny może zwolnić mechanizm, dzięki czemu osoba stojąca przy furtce nie musi otwierać jej dokładnie w chwili naciskania przycisku przez domownika. Po fizycznym otwarciu i ponownym zamknięciu furtki mechanizm wraca do normalnego stanu.

Nie należy jednak mylić pamięci z trwałą blokadą.

Jeszcze inaczej działa elektrozaczep rewersyjny. W typowym wykonaniu pozostaje zablokowany bez zasilania, natomiast po podaniu napięcia zostaje odblokowany i pozostaje w tym stanie tak długo, jak długo jest odpowiednio zasilany.

Jest to odwrotna logika działania w stosunku do typowego elektrozaczepu standardowego, który jest zwalniany poprzez podanie napięcia.

Jeżeli w istniejącej instalacji zastosowano rozwiązanie rewersyjne, sposób sterowania trzeba koniecznie uwzględnić podczas wyboru nowego urządzenia.

Nie każdy problem z otwieraniem po modernizacji wynika z elektroniki. Elektrozaczep współpracuje mechanicznie z zamkiem i skrzydłem furtki, a po kilku latach jej ustawienie może się zmienić.

Jeżeli furtka mocno dociska zapadkę elektrozaczepu, urządzenie może mieć trudności z jej zwolnieniem.

Przed wymianą całego systemu warto więc sprawdzić:

  • czy furtka jest prawidłowo ustawiona,
  • czy zapadka zamka trafia we właściwe miejsce,
  • czy elektrozaczep nie jest nadmiernie obciążony,
  • czy mechanizm działa swobodnie,
  • czy nie występują ślady korozji lub zabrudzenia.

Często tak, jednak decyzję należy podjąć dopiero po sprawdzeniu parametrów starego elektrozaczepu oraz sposobu sterowania oferowanego przez nowy system.

Najlepiej odpowiedzieć na cztery pytania:

  1. Jakim napięciem zasilany jest obecny elektrozaczep?
  2. Jaki jest jego pobór prądu?
  3. W jaki sposób steruje nim obecny domofon lub wideodomofon?
  4. W jaki sposób ma być sterowany przez nowe urządzenie?

Jeżeli parametry są zgodne i sposób podłączenia jest prawidłowy, wymiana samego elektrozaczepu może nie być potrzebna.

Jeśli natomiast nie można ustalić jego parametrów albo nowy system wymaga innego rozwiązania, warto rozważyć wymianę tego elementu razem z pozostałą częścią instalacji.

Po wymianie urządzeń warto przetestować otwieranie furtki kilkukrotnie i w różnych sytuacjach. Sprawdź zarówno działanie z monitora, jak i z innych metod sterowania dostępnych w systemie, np. szyfratora, czytnika RFID, odcisku palca lub aplikacji.

Jeżeli wszystkie te urządzenia sterują tym samym elektrozaczepem, każda metoda powinna zostać sprawdzona osobno.

Jeżeli furtka działa już prawidłowo, pozostaje kolejny element często wykorzystywany w nowoczesnych wideodomofonach – automatyczna brama wjazdowa. Przy wymianie urządzenia trzeba sprawdzić, czy nowy system pozwoli zachować jej dotychczasowe sterowanie.

Brama wjazdowa – czy po wymianie wideodomofonu nadal będzie można nią sterować?

Jeżeli dotychczasowy wideodomofon pozwalał otwierać nie tylko furtkę, ale również bramę wjazdową, tę funkcję warto sprawdzić jeszcze przed zakupem nowego monitora lub całego zestawu. Nie każdy system oferuje dwa niezależne wyjścia sterujące, a samo określenie „sterowanie bramą” w opisie produktu wymaga dokładniejszego sprawdzenia.

W praktyce elektrozaczep furtki i napęd bramy są dwoma różnymi elementami. Nowy wideodomofon powinien więc umożliwiać ich niezależną obsługę, jeśli właśnie tak ma działać wejście na posesję.

W wielu instalacjach wideodomofon nie zasila bezpośrednio silnika bramy. Jego zadaniem jest przekazanie odpowiedniego sygnału do centrali automatyki, która następnie realizuje polecenie.

Często wykorzystywany jest do tego przekaźnik z tzw. stykiem bezpotencjałowym. Po naciśnięciu przycisku na monitorze styki przekaźnika zostają na określony czas zwarte, co dla centrali bramy jest odpowiednikiem impulsu z przycisku sterującego.

W uproszczeniu wygląda to następująco:

  • monitor / panel → wyjście przekaźnikowe → wejście sterujące centrali bramy → napęd bramy

Nie jest to jednak uniwersalny schemat dla każdego urządzenia. Sposób połączenia zawsze należy sprawdzić w dokumentacji wideodomofonu oraz centrali automatyki.

Jeżeli chcesz zachować sterowanie bramą po wymianie wideodomofonu, zwróć uwagę przede wszystkim na rodzaj i liczbę dostępnych wyjść.

Przydatne informacje to:

  • liczba przekaźników,
  • obecność styków COM/NO/NC,
  • możliwość ustawienia czasu działania przekaźnika,
  • możliwość niezależnego sterowania furtką i bramą,
  • miejsce, w którym znajduje się przekaźnik – monitor, panel lub dodatkowy moduł,
  • dostępność sterowania bramą z aplikacji, jeśli jest potrzebne.

Szczególnie istotne jest ostatnie rozróżnienie. Wideodomofon może pozwalać na otwarcie bramy z monitora, ale nie musi udostępniać tej samej funkcji w aplikacji mobilnej.

Załóżmy, że przy posesji znajdują się:

  • furtka z elektrozaczepem,
  • brama przesuwna z własną centralą sterującą.

Użytkownik chce z monitora nacisnąć jeden przycisk, aby otworzyć furtkę, natomiast drugi wykorzystać do uruchomienia bramy.

W takim przypadku system musi umożliwiać niezależne sterowanie obydwoma urządzeniami.

Schemat funkcjonalny można przedstawić w prosty sposób:

PolecenieUrządzenie wykonawcze
Otwórz furtkęelektrozaczep
Otwórz bramęcentrala automatyki bramy

Jeżeli nowy wideodomofon zapewnia tylko jedno odpowiednie wyjście sterujące, nie należy zakładać, że automatycznie obsłuży obie funkcje.

Przed podłączeniem nowego wideodomofonu warto odszukać model centrali sterującej napędem bramy i sprawdzić jej dokumentację.

Interesuje nas przede wszystkim wejście przeznaczone do zewnętrznego sterowania, np. przyciskiem lub innym urządzeniem. W zależności od centrali jego oznaczenie i sposób działania mogą być różne.

Nie należy więc podawać napięcia na przypadkowe zaciski automatyki tylko dlatego, że są opisane jako „START”, „OPEN” czy podobnie. Schemat połączenia musi odpowiadać instrukcji konkretnego napędu.

Jeżeli stary monitor umożliwiał sterowanie bramą, przed jego wymianą sprawdź, gdzie faktycznie realizowana jest ta funkcja.

Przekaźnik odpowiedzialny za bramę może znajdować się w:

  • monitorze,
  • panelu zewnętrznym,
  • dodatkowym module systemowym,
  • innym elemencie instalacji.

Ma to duże znaczenie podczas wymiany tylko jednego urządzenia. Nowy monitor musi nie tylko współpracować z istniejącym panelem, lecz również zapewniać dostęp do funkcji, z których korzystasz.

Jeżeli wymieniasz wideodomofon między innymi po to, aby uzyskać sterowanie z telefonu, przygotuj listę funkcji, które rzeczywiście mają być dostępne w aplikacji.

Może ona wyglądać następująco:

✔ odbieranie połączeń z furtki,
✔ podgląd obrazu,
✔ rozmowa z gościem,
✔ otwieranie furtki,
✔ otwieranie bramy.

Następnie sprawdź każdą funkcję w dokumentacji wybranego urządzenia.

Samo określenie „wideodomofon z aplikacją” nie mówi jeszcze, jakie dokładnie elementy instalacji można obsługiwać zdalnie.

Jeżeli masz automatykę bramy, przed wymianą wideodomofonu odpowiedz na kilka pytań:

  1. Czy obecny wideodomofon steruje bramą?
  2. W którym urządzeniu znajduje się wyjście odpowiedzialne za sterowanie?
  3. Jakie wejście sterujące posiada centrala bramy?
  4. Czy nowy system oferuje odpowiedni przekaźnik?
  5. Czy furtką i bramą można sterować niezależnie?
  6. Czy sterowanie bramą ma być dostępne również z telefonu?
  7. Czy do realizacji tej funkcji potrzebny jest dodatkowy moduł?

Jeżeli wszystkie te kwestie zostaną sprawdzone przed zakupem, znacznie łatwiej zachować dotychczasową funkcjonalność instalacji po wymianie urządzeń.

Po sprawdzeniu furtki i bramy pozostaje kolejna funkcja, która bardzo często jest jednym z powodów wymiany starszego wideodomofonu – aplikacja mobilna i połączenie Wi-Fi.

Aplikacja i Wi-Fi – co sprawdzić, jeśli nowy wideodomofon ma działać z telefonem?

Możliwość obsługi wideodomofonu z telefonu jest jednym z najczęstszych powodów wymiany starszego systemu. Powiadomienie o wywołaniu, podgląd obrazu czy otwarcie furtki podczas nieobecności w domu mogą być bardzo wygodne, jednak przed zakupem warto dokładnie sprawdzić, w jaki sposób producent realizuje te funkcje.

Określenie „wideodomofon Wi-Fi” nie oznacza bowiem automatycznie, że cały system działa bezprzewodowo. W wielu rozwiązaniach Wi-Fi służy przede wszystkim do połączenia monitora z domową siecią i aplikacją, podczas gdy komunikacja pomiędzy monitorem a panelem przy furtce nadal odbywa się przewodowo.

Przy modernizacji ma to duże znaczenie, ponieważ sposób podłączenia zależy od konstrukcji konkretnego systemu. Z siecią może komunikować się monitor wewnętrzny, panel zewnętrzny, osobna bramka IP lub inny element systemowy.

Jeżeli z Internetem łączy się monitor znajdujący się w domu, nie musi to oznaczać konieczności zapewnienia zasięgu domowego Wi-Fi bezpośrednio przy furtce. Panel może komunikować się z monitorem poprzez istniejące przewody, natomiast dopiero monitor zapewnia połączenie z aplikacją.

W innych rozwiązaniach architektura może wyglądać inaczej, dlatego zawsze należy sprawdzić schemat konkretnego systemu.

Przy wyborze urządzenia nie warto zatrzymywać się na informacji „obsługa aplikacji”. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, co rzeczywiście można zrobić z poziomu telefonu.

W zależności od modelu aplikacja może umożliwiać:

  • odbieranie wywołań z panelu,
  • podgląd obrazu,
  • prowadzenie rozmowy,
  • otwieranie furtki,
  • sterowanie bramą,
  • przeglądanie zapisanych zdjęć lub nagrań,
  • odbieranie powiadomień,
  • udostępnienie obsługi systemu innym użytkownikom.

Zakres funkcji może różnić się pomiędzy urządzeniami, nawet jeśli oba są reklamowane jako wideodomofony Wi-Fi.

W części systemów 5T